
Bróidnéireacht Mhóinteach MÃlic
Is ‘Manchain bheag na hÉireann’ a thugtaà ar Mhóinteach MÃlic i dtús na 1800aidà mar gheall ar an raon mór agus éagsúil tionscail a bhà sa bhaile. Bhà cadás á tháirgeadh ag Cumann na gCarad, mar sin bhà sé inrochtana go héasca. Bhà lÃon scoileanna ag Cumann na gCarad agus mhúintà obair shnáthaide do
| Location | Láthair Móinteach MÃlic, Laois chomh maith le láithreacha eile in Éirinn agus go hidirnáisiúnta |
|---|---|
| Categories | CeardaÃocht thraidisiúnta |
| Keywords | Eochairfhocail Bróidnéireacht, ceardaÃocht |
| Contact organisation | Cumann Forbartha Mhóinteach MÃlic Teoranta Músaem Bróidnéireachta Mhóinteach MÃlic |


Faisnéis chúlra
Is ‘Manchain bheag na hÉireann’ a thugtaà ar Mhóinteach MÃlic i dtús na 1800aidà mar gheall ar an raon mór agus éagsúil tionscail a bhà sa bhaile. Bhà cadás á tháirgeadh ag Cumann na gCarad, mar sin bhà sé inrochtana go héasca. Bhà lÃon scoileanna ag Cumann na gCarad agus mhúintà obair shnáthaide do na daltaà mar chuid den churaclam. Mar sin, agus úsáid á baint as ábhair a bhà á dtáirgeadh go háitiúil, tharraingÃodh na múinteoirà dearaà den fhlóra agus fána áitiúil agus thabharfadh isteach iad i mÃreanna laethúla na linne, m.sh. éadach don chornchlár, clúdach do ghúnaà oÃche, málaà do scuab gruaige agus do chÃora agus do chuilteanna.
Is sról géine trom atá san éadach a úsáidtear, a chiallaÃonn go bhfuil sé in ann go leor a sheasamh agus mar thoradh air sin tháinig go leor den saothar nÃos luaithe slán, cé go nità é go minic. Bhain an bhróidnéireacht cáil amach i measc na móruaisle agus tháinig tionscal baile chun cinn. Faoi dheireadh an chéid bhà cáil bainte amach ag Bróidnéireacht Mhóinteach MÃlic sa RÃocht Aontaithe agus i Stáit Aontaithe Mheiriceá araon agus chuir comhlachtaà foilseacháin go leor irisà ar fáil ina raibh Obair Bhróidnéireachta Mhóinteach MÃlic. Chuaigh suim sa bhróidnéireacht in éag agus tús á chur leis an gCéad Chogadh Domhanda go dtà gur chuir bean rialta de chuid Ord na Toirbhirte tús leis an gceird arÃs tar éis dà trunc leis na patrúin bhunaidh a fháil ó theaghlach Pim, duine de theaghlach Chumann na gCarad a chuir fúthu i Móinteach MÃlic.
I ndeireadh na 1800aidà agus é i mbarr a réime, phriontáil Weldon Publishers sraith irisà ar Bhróidnéireacht Mhóinteach MÃlic agus bhà alt sa Weldon’s Encyclopedia of Needlework. Thaispeáin Bróidnéireacht Mary Thomas agus Obair Shnáthaide Mrs Leech, Bróidnéireacht Mhóinteach MÃlic freisin. Bhà tagairt déanta do Bhróidnéireacht Mhóinteach MÃlic sa lÃon mór leabhar a foilsÃodh leis na blianta. Tá go leor de na leabhair seo i mbailiúchán an Mhúsaeim. Le gairid anuas rinne leabhair speisialaithe le Jane Houston-Almqvist, Sandra Counahan agus Yvette Stanton Bróidnéireacht Mhóinteach MÃlic inrochtana do lucht féachana nÃos leithne.
Go ginearálta, tá cáil bainte amach ag lámhcheardaÃocht ar fud an domhain agus tá cáil ar Bhróidnéireacht Mhóinteach MÃlic arÃs. Ar mhaithe lena chinntiú go dtagann an cheird slán, tá an bhróidnéireacht tagtha chun cinn agus baintear úsáid as an mbróidnéireacht do mhÃreanna atá nÃos ábhartha do shaol an lae inniu, ar nós cúisÃnÃ, éadach boird, naipcÃnÃ, róba baisteadh, naipcÃn pláta, gúnaà Céad Chomaoineach agus gúnaà pósta. Tá an-tóir ar phÃosaà bróidnéireachta i bhfrámaà freisin mar go n-oireann siad an dá thréimhse agus tithe nua-aimseartha.
Leantar le Bróidnéireacht a chleachtadh go háitiúil i Móinteach MÃlic. Reáchtáiltear ranganna seachtainiúla ‘buail isteach’ i Músaem Mhóinteach MÃlic. Tá sé mar aidhm leis na ranganna seo lucht snáthaide a spreagadh chun leanúint leis an gceird agus ugach a thabhairt do thosaitheoirà agus d’fheabhsaitheoirÃ. Téann aois lucht freastail na ranganna ó 30 bliain d’aois go 80 bliain d’aois. Is féidir féachaint ar fhÃseáin ar Youtube ina dtugtar treoracha. Is féidir féachaint ar fhÃseáin ar Youtube ina dtugtar treoracha. Reáchtálann cleachtóirà éagsúla ranganna freisin i bPort Laoise, Cluain Achaidh agus Éadan Doire in UÃbh FhailÃ.
Tugann foireann cleachtóirà deonacha cuairt ar bhunscoileanna áitiúla chun bróidnéireacht agus na teicnÃcà a bhà á n-úsáid in Obair Mhóinteach MÃlic a mhúineadh do na daltaÃ. Cuireann na meánscoileanna áitiúla Bróidnéireacht Mhóinteach MÃlic ar fáil do dhaltaà EacnamaÃochta Bailte scrúduithe an Teastais Shóisearaigh. Spreagtar na múinteoirà sna scoileanna leis na daltaà a thabhairt ar chuairt chuig an Músaem, áit a bhfaigheadh siad stair agus turas pearsanta ar an Músaem agus ar an taispeántas Bróidnéireachta.
Trà bhuanseasmhacht bhean rialta Ord na Toirbhirte, an tSiúir Teresa Margaret, tá ranganna á dtairiscint dá gcomhaltaà ag go leor de chuallachtaà an ICA agus ag Cuallachtaà Bróidnéireachta anois. Tá cuallachtaà Bróidnéireachta, Lása agus Obair Shnáthaide ar fud an domhain ar an eolas faoi Obair Mhóinteach MÃlic agus tá an cheird á múineadh acu féin. Thug go leor de chomhaltaà na gcuallachtaà seo cuairt ar Mhóinteach MÃlic agus thug faoi cheardlanna ó theagascóirà áitiúla agus chomhroinn siad na teicnÃcà a d’fhoghlaim siad i Móinteach MÃlic nuair a d’fhill siad ar an mbaile. Tá pÃosaà d’Obair Mhóinteach MÃlic ina gcuid bailiúchán ag roinnt de na cuallachtaà thar lear. Spreagtar an lucht na hoibre snáthaide a thagann go Móinteach MÃle chun barr fheabhais a chur ar a gceird, leis an eolas a fhaigheann siad a chomhroinnt lena bpiaraÃ.
Tá Coiste Deonach Mhúsaem Bróidnéireachta Mhóinteach MÃlic faoi scáth Chumann Forbartha Mhóinteach MÃlic Teoranta tiomanta do chosaint a dhéanamh ar an mbailiúchán mór de sheansaothar Bhróidnéireachta Mhóinteach MÃlic a bronnadh orthu. Tá an Músaem oscailte don phobal saor in aisce ar feadh na bliana. FeidhmÃonn an Músaem mar phointe teagmhála do dhaoine ar spéis leo an cheird a fhoghlaim agus eagraÃonn siad ceardlanna do chuairteoirà atá curtha in oiriúint dá riachtanais.
Reáchtálann an Músaem comórtais bhliantúla chun oibrithe snáthaide a spreagadh chun pÃosa bróidnéireachta a dhéanamh agus barr feabhais a chur ar an obair shnáthaide. Is imeacht idirnáisiúnta atá i gceist leis seo agus is Oibrà Snáthaide as an Astráil a thug an duais leo sa bhliain 2017. Rinne Diméin an Bhaile Finn, a fuair an vóta mar gheall ar bheith ar cheann de na Seacht gCinn d’Óstáin is Fearr ar Domhan sa bhliain 2018, coimisiúnú ar shaothar i bhfráma atá ar taispeáint san Óstán. Rinne an Tiarna David Davies, úinéir Eastát De Vesci, Mainistir Laoise, coimisiúnú ar mhataà boird don teach. . Bronnadh Obair Chomhaimseartha Mhóinteach MÃle mar bhronntanas cuà ar Uachtaráin, ar Phrionsaà agus ar Ambasadóirà chun na hÉireann a bhà ar cuairt.
I mà Iúil 2018, d’fhreastail Ann Dowling, Cathaoirleach Choiste an Mhúsaeim, ar Chomhdháil Chuallachtaà Bróidnéireachta Músaem na Nua-Shéalainne, agus rinne sà cur i láthair i ndáil le Bróidnéireacht Mhóinteach MÃlic agus thug Ann Dowling cuairt ar Cheanncheathrú Chuallachta Iarthar na hAstráile in Perth. Tá naisc láidre ag an Músaem leis na cuallachtaà seo leis na blianta.
Tugann oibrithe snáthaide cuairt ar na bunscoileanna áitiúla ar bhonn deonach chun an cheird a mhúineadh do na daltaÃ. Tá tús curtha ag na meánscoileanna le hObair Mhóinteach MÃlic a chuimsiú i gcuraclam EacnamaÃocht Bhaile an Teastais Shóisearaigh. Spreagtar múinteoirà leis na daltaà a thabhairt ar cuairt chuig an Músaem sula gcuirtear tús leis na ranganna ionas go mbeidh ar chumas na ndaltaà foghlaim faoin stair áitiúil agus taithà phearsanta a fháil ar an mbealach a ndéantaà an obair.
Reáchtáiltear taispeántais d’Obair Chomhaimseartha Mhóinteach MÃlic i Móinteach MÃlic agus in ionaid dhifriúla ar fud na tÃre ar bhonn bliantúil.
Thug cleachtóirà áitiúla cainteanna agus taispeántais ag an Seó TalmhaÃochta sa Tulach Mhór, UÃbh Fhailà agus ag an gComórtas Náisiúnta Treabhdóireachta.
Chuir daltaà Scoil Phobail Mhóinteach MÃlic gúna ar taispeáint sa Chomórtas Náisiúnta Junk Kouture agus bhà an gúna déanta as Bróidnéireacht Mhóinteach MÃlic a raibh athchúrsáil déanta air. Tá an gúna seo ar taispeáint sa Mhúsaem.
Chuir an Cleachtóir Ãitiúil, Ann O’Brien, a saothar ar taispeáint i Nua-Eabhrac agus bain sà gradam amach ag an seó ceardaÃochta san RDS.
Cumann Forbartha Mhóinteach MÃlic Teoranta, Músaem Bróidnéireachta Mhóinteach MÃlic
Forbairt, scaipeadh agus cosaint
Tá Coiste Deonach Mhúsaem Bróidnéireachta Mhóinteach MÃlic faoi scáth Chumann Forbartha Mhóinteach MÃlic Teoranta tiomanta do chosaint a dhéanamh ar an mbailiúchán mór de sheansaothar Bhróidnéireachta Mhóinteach MÃlic a bronnadh orthu. Tá an Músaem oscailte don phobal saor in aisce ar feadh na bliana. FeidhmÃonn an Músaem mar phointe teagmhála do dhaoine ar spéis leo an cheird a fhoghlaim agus eagraÃonn siad ceardlanna do chuairteoirà atá curtha in oiriúint dá riachtanais.
Reáchtálann an Músaem comórtais bhliantúla chun oibrithe snáthaide a spreagadh chun pÃosa bróidnéireachta a dhéanamh agus barr feabhais a chur ar an obair shnáthaide. Is imeacht idirnáisiúnta atá i gceist leis seo agus is Oibrà Snáthaide as an Astráil a thug an duais leo sa bhliain 2017. Rinne Diméin an Bhaile Finn, a fuair an vóta mar gheall ar bheith ar cheann de na Seacht gCinn d’Óstáin is Fearr ar Domhan sa bhliain 2018, coimisiúnú ar shaothar i bhfráma atá ar taispeáint san Óstán. Rinne an Tiarna David Davies, úinéir Eastát De Vesci, Mainistir Laoise, coimisiúnú ar mhataà boird don teach. . Bronnadh Obair Chomhaimseartha Mhóinteach MÃle mar bhronntanas cuà ar Uachtaráin, ar Phrionsaà agus ar Ambasadóirà chun na hÉireann a bhà ar cuairt.
I mà Iúil 2018, d’fhreastail Ann Dowling, Cathaoirleach Choiste an Mhúsaeim, ar Chomhdháil Chuallachtaà Bróidnéireachta Músaem na Nua-Shéalainne, agus rinne sà cur i láthair i ndáil le Bróidnéireacht Mhóinteach MÃlic agus thug Ann Dowling cuairt ar Cheanncheathrú Chuallachta Iarthar na hAstráile in Perth. Tá naisc láidre ag an Músaem leis na cuallachtaà seo leis na blianta.
Tugann oibrithe snáthaide cuairt ar na bunscoileanna áitiúla ar bhonn deonach chun an cheird a mhúineadh do na daltaÃ. Tá tús curtha ag na meánscoileanna le hObair Mhóinteach MÃlic a chuimsiú i gcuraclam EacnamaÃocht Bhaile an Teastais Shóisearaigh. Spreagtar múinteoirà leis na daltaà a thabhairt ar cuairt chuig an Músaem sula gcuirtear tús leis na ranganna ionas go mbeidh ar chumas na ndaltaà foghlaim faoin stair áitiúil agus taithà phearsanta a fháil ar an mbealach a ndéantaà an obair.
Reáchtáiltear taispeántais d’Obair Chomhaimseartha Mhóinteach MÃlic i Móinteach MÃlic agus in ionaid dhifriúla ar fud na tÃre ar bhonn bliantúil.
Thug cleachtóirà áitiúla cainteanna agus taispeántais ag an Seó TalmhaÃochta sa Tulach Mhór, UÃbh Fhailà agus ag an gComórtas Náisiúnta Treabhdóireachta.
Chuir daltaà Scoil Phobail Mhóinteach MÃlic gúna ar taispeáint sa Chomórtas Náisiúnta Junk Kouture agus bhà an gúna déanta as Bróidnéireacht Mhóinteach MÃlic a raibh athchúrsáil déanta air. Tá an gúna seo ar taispeáint sa Mhúsaem.
Chuir an Cleachtóir Ãitiúil, Ann O’Brien, a saothar ar taispeáint i Nua-Eabhrac agus bain sà gradam amach ag an seó ceardaÃochta san RDS.
Cumann Forbartha Mhóinteach MÃlic Teoranta, Músaem Bróidnéireachta Mhóinteach MÃlic